Tapas (ทาปาส)
ในแดนกระทิงดุอย่างประเทศสเปนนั้นเต็มไปด้วยวัฒนธรรมด้านอาหารที่หลากหลาย ซึ่งไม่ได้มีเพียงปาเอญ่า หมูย่างสเปน โครเกตต์ และชูร์โรส เท่านั้นที่ได้รับความนิยม แต่ชาวสเปนยังนิยมทาน ทาปาส (Tapas) อาหารเรียกน้ำย่อยชิ้นเล็กๆ ขนาดพอดีคำอีกด้วย
ตำนานและที่มาของ ทาปาส
ประวัติความเป็นมาของทาปาสเริ่มต้นขึ้นในศตวรรษที่ 13 ที่แคว้นอันดาลูเซีย (Andalusia) ทางตอนใต้ของประเทศสเปน ซึ่งคำว่า Tapas นั้นมาจากคำภาษาสเปนว่า Tapa แปลว่า ปกปิด หรือ ฝาปิด ตามตำนานเล่าว่าต้นกำเนิดของทาปาสนั้นมีความเกี่ยวข้องกับกษัตริย์อัลฟองโซที่ 10 (Alfonso X of Castile) แห่งสเปน
เนื่องจากแพทย์หลวงที่ถวายการรักษาพระองค์แนะนำให้พระราชาดื่มไวน์แดงเพื่อเพิ่มความแข็งแรงให้กับร่างกาย แต่ทั้งนี้การดื่มไวน์ทุกวัน (วันละหลายครั้ง) ก็อาจจะทำให้เกิดอาการมึนเมาได้ง่าย กษัตริย์อัลฟองโซจึงต้องเสวยอาหารชิ้นเล็กๆ ไปพร้อมกับไวน์เพื่อลดอาการมึนเมา
ภายหลังที่หายจากการประชวร พระองค์ทรงยืนกรานว่าทุกครัวเรือนในราชอาณาจักรควรเสิร์ฟอาหารเล็กน้อยควบคู่ไปกับเครื่องดื่มเพื่อป้องกันการเมาสุราในที่สาธารณะที่อาจจะทำให้เกิดเหตุทะเลาะวิวาทได้ ด้วยเหตุนี้เองการทานทาปาสคู่กับเครื่องดื่มจึงกลายเป็นวัฒนธรรมของสเปนไปในที่สุด
แก่นแท้และบทบาททางสังคมของทาปาส
แก่นแท้ของทาปาสมีมากกว่าแค่ปัจจัยยังชีพ แต่ยังเป็นภาพสะท้อนโครงสร้างทางสังคมของสเปนอีกด้วย เนื่องจากประเพณีนี้ส่งเสริมการรับประทานอาหารร่วมกัน (Communal Eating) และการแบ่งปันความสุขเล็กๆ น้อยๆ ของคนในท้องถิ่น
ชาวสเปนในสมัยนั้นมักจะไปรวมตัวกันในบาร์ทาปาส (Tapas Bar) เพื่อพบปะสังสรรค์ ซึ่งภายในบาร์ก็จะมีอาหารชิ้นเล็กๆ มากมายวางอยู่บนโต๊ะ โดยแต่ละเมนูก็จะมีรสชาติเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ตั้งแต่มะกอก เนื้อสัตว์แปรรูปจำพวก แฮม ซาลามี ไส้กรอก ไปจนถึงอาหารทะเล ขนมปังกรอบ ถั่ว และชีส เป็นต้น ความหลากหลายของทาปาสสะท้อนให้เห็นถึงความอุดมสมบูรณ์ของวัตถุดิบและภูมิปัญญาในการปรุงอาหารของชาวสเปน
ทาปาสในแต่ละภูมิภาคของสเปน
อย่างไรก็ตาม เมื่อประเพณีนี้ได้แพร่ขยายไปเป็นวงกว้าง ภูมิภาคต่างๆ ของสเปนก็เริ่มพัฒนาทาปาสให้เป็นเอกลักษณ์ของตัวเองมากขึ้น จึงเป็นผลทำให้ทาปาสมีความแตกต่างกันในแต่ละภูมิภาค ตัวอย่างเช่น
- ในเมืองบาสก์ (Basque Country) จะมีทาปาสที่เรียกว่า Pinchos (ปินโชส) ซึ่งมักประกอบด้วยอาหารเสียบไม้ชิ้นเล็กๆ เช่น ขนมปังราดหน้าด้วยชีส, แฮม, หรืออาหารทะเล โดยใช้ไม้จิ้มฟันเสียบไว้
- ในเมืองคาตาโลเนีย (Catalonia) มีทาปาส Patatas Bravas (ปาตาทัส บราวาส) ที่มีชื่อเสียงระดับโลก ซึ่งเป็นมันฝรั่งทอดกรอบเสิร์ฟพร้อมซอสมะเขือเทศเผ็ดร้อนและอัลยอลี (Aioli) ซอสกระเทียมมายองเนสรสชาติจัดจ้าน
ทาปาส: วัฒนธรรมอาหารที่แพร่หลายทั่วโลก
เมื่อเวลาผ่านไป ทาปาสก็ได้ก้าวข้ามพรมแดนของสเปน จนกลายเป็นที่รู้จักของคนทั่วโลก ตั้งแต่อเมริกาไปจนถึงเอเชียและทวีปอื่นๆ โดยร้านอาหารหลายแห่งทั่วโลกได้นำแนวคิดนี้ไปใช้เพื่อนำเสนออาหารชิ้นเล็กๆ ที่กระตุ้นให้ผู้มารับประทานอาหารได้ลิ้มลองรสชาติที่หลากหลายในมื้อเดียว สะท้อนถึงความเป็นสากลและความน่าสนใจของวัฒนธรรมการกินแบบสเปน