Thyme (ไธม์) และ Lemon Thyme (เลมอนไธม์)
ในวัฒนธรรมอันหลากหลายของการปรุงอาหารทั่วโลก ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าเครื่องเทศเป็นอีกหนึ่งสิ่งที่ครัวทั่วโลกใช้ปรุงอาหารกันมานานหลายยุคหลายสมัย โดยแต่ละพื้นที่ก็จะมีเครื่องเทศแตกต่างกันออกไป ในวันนี้เราจะพาทุกท่านไปทำความรู้จักเครื่องเทศสมุนไพรที่มีกลิ่นหอมเป็นเอกลักษณ์อย่าง Thyme (ไธม์) และ Lemon Thyme (เลมอนไธม์) ของชาวตะวันตกกันค่ะ
ไธม์: จากเครื่องหอมสู่สัญลักษณ์แห่งความกล้าหาญ
ไธม์ เป็นสมุนไพรที่มีกลิ่นหอม มีถิ่นกำเนิดอยู่ทางตอนใต้ของทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ชาวอียิปต์และกรีกโบราณเป็นคนกลุ่มแรก ๆ ที่ปลูกไธม์ เพื่อใช้เป็นเครื่องหอมในพิธีกรรมทางศาสนา ในเวลาต่อมาชาวโรมันก็เริ่มนำใบไธม์ไปใช้เป็นยารักษาโรค เนื่องจากมีการค้นพบว่าใบไธม์มีสรรพคุณช่วยแก้ปัญหาระบบทางเดินหายใจไปจนถึงปัญหาทางเดินอาหาร
อย่างไรก็ตามเมื่อเวลาล่วงเลยผ่านไป ใบไธม์ก็ถูกนำมาใช้งานอย่างแพร่หลายในทวีปยุโรป นิยมนำไปปรุงแต่งรสของชีสและสุรา ก่อนจะถูกนำมาใช้เป็นเครื่องเทศในครัวเรือน เพื่อเพิ่มกลิ่นหอมให้กับอาหารเมนูต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น ซุป สตูว์ ย่าง ผัด และทอด หรือนำไปหมักเนื้อสัตว์ต่าง ๆ มีวิธีการนำไปใช้งานเช่นเดียวกับโรสแมรี่ พาร์สลีย์ และออริกาโน่
ในยุโรปยุคกลาง มีความเชื่อว่าใบไธม์เป็นสัญลักษณ์แห่งความกล้าหาญ ทหารที่ไปออกรบมักจะพกใบไธม์ติดตัวไปด้วยเพื่อขับไล่วิญญาณชั่วร้าย นอกจากนี้ยังนิยมใช้ใบไธม์เป็นยาขับไล่แมลงได้อีกด้วย
เลมอนไธม์: กลิ่นหอมสดชื่นที่ไม่ใช่ลูกผสม
ต่อมาในส่วนของ Lemon Thyme (เลมอนไธม์) จริง ๆ หลายคนกำลังเข้าใจผิดว่าเป็นลูกผสมระหว่างต้นไธม์และต้นเลมอน ซึ่งจริง ๆ แล้วเลมอนไธม์เป็นสายพันธุ์ที่มีมาอยู่แล้ว โดยมีชื่อทางวิทยาศาสตร์ คือ Thymus x citriodorus เป็นสายพันธุ์ที่แยกจากกันภายในตระกูลไธม์ แต่เลมอนไธม์เป็นสายพันธุ์ที่ถูกค้นพบเมื่อศตวรรษที่ 17 เริ่มแรกก็จะใช้เพื่อสรรพคุณทางยาเหมือนกับใบไธม์ เนื่องจากมีรสเปรี้ยวจึงนิยมใช้ในการรักษาอาการไอและไข้หวัด จนในที่สุดก็ถูกนำมาใช้ในการปรุงอาหารเช่นเดียวกับใบไธม์
ความแตกต่างและคุณสมบัติทางกลิ่น
ไธม์และเลมอนไธม์มีลักษณะภายนอกที่คล้ายคลึงกันเป็นอย่างมาก ทั้งสองชนิดมีลำต้นยาวปกคลุมด้วยใบไม้สีเขียวขนาดเล็ก ถ้าหากเป็นใบไธม์ธรรมดาจะมีสีเขียวล้วน ส่วนใบเลมอนไธม์จะมีสีเขียวปนเหลืองอ่อน ๆ แต่สิ่งที่แตกต่างกันของใบไธม์ทั้งสองชนิดคือกลิ่น ใบไธม์ธรรมดาจะมีกลิ่นหอมคล้ายกลิ่นมินต์ โดยกลิ่นนั้นได้มาจากน้ำมันหอมระเหยและสารที่ชื่อว่า Thymol ส่วนเลมอนไธม์จะมีกลิ่นหอมของมินต์อ่อน ๆ ผสานกับกลิ่นหอมของเลมอนที่โดดเด่น
การใช้งานในครัวและประโยชน์ต่อสุขภาพ
ในแง่ของการนำมาใช้งาน ใบไธม์ทั้งสองชนิดสามารถนำมาใช้งานได้แบบเดียวกัน ซึ่งสามารถใช้ได้ทั้งแบบสดและแบบแห้งที่เป็นผง แต่ใบสดจะมีกลิ่นหอมมากกว่า ทุกวันนี้ใบไธม์ทั้งสองชนิดกลายเป็นสมุนไพรหลักในอาหารฝรั่งเศส อิตาลี และเมดิเตอร์เรเนียน นิยมใช้ปรุงรสซุป สตูว์ ซอสปรุงรส และเนื้อสัตว์ นอกจากนี้ใบไธม์ยังเป็นส่วนผสมหลักที่ได้รับความนิยมในการผสมสมุนไพร เช่น Herbes de Provence และ Zaatar อีกด้วย
ประโยชน์ต่อสุขภาพ
ในด้านสุขภาพทั้งไธม์และเลมอนไธม์ มีส่วนช่วยรักษาอาการติดเชื้อ บรรเทาอาการแทรกซ้อนของระบบทางเดินหายใจ ช่วยกระตุ้นระบบไหลเวียนโลหิต และกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันให้ทำงานได้ดี อุดมไปด้วยสารอาหารหลากหลายทั้งวิตามินเอ วิตามินอี ธาตุเหล็ก ทองแดง แมงกานีส และไฟเบอร์