Kefir (คีเฟอร์)

เพื่อสุขภาพที่ดีแล้ว ในบางครั้งคนรักสุขภาพส่วนใหญ่มักจะยอมแลกมาด้วยการทานอาหารที่มีรสชาติไม่ค่อยอร่อย เพราะถึงแม้จะมีรสชาติไม่ค่อยอร่อย แต่อาหารเหล่านี้มักจะแฝงไปด้วยคุณประโยชน์ที่ดีต่อสุขภาพมากมายอย่างที่เราคาดไม่ถึง ซึ่งคีเฟอร์ (Kefir) ก็ถือว่าเป็นนมหมักเพื่อสุขภาพ ที่มีรสชาติเปรี้ยวมาก เรียกได้ว่าหลายคนที่ได้ลองถึงกับถอดใจกันเลยทีเดียว แต่คนที่รักสุขภาพจริง ๆ มักจะลองเปิดใจให้สิ่งเหล่านี้ วันนี้เราจึงอยากพาทุกท่านไปทำความรู้จัก คีเฟอร์ กันค่ะ

คีเฟอร์เป็นนมหมักประเภทเดียวกับโยเกิร์ต แต่จะมีรสชาติเปรี้ยวกว่า เพราะจุลินทรีย์ที่ใช้หมักนั้นแตกต่างกัน คีเฟอร์จะใช้คีเฟอร์เกรนส์ (Kefir Grains) ที่เป็นเม็ดเล็ก ๆ เกาะติดกัน ใส่ลงไปหมักในนม ส่วนโยเกิร์ตก็จะใช้จุลินทรีย์หรือยีสต์ลงไปเพื่อหมักให้เกิดกรดแลคติก

กำเนิดคีเฟอร์: ของขวัญจากพระเจ้าในเทือกเขาคอเคซัส

ประวัติของคีเฟอร์นั้นค่อนข้างคลุมเครือ แต่โดยทั่วไปเชื่อกันว่าเครื่องดื่มชนิดนี้ทำขึ้นมาครั้งแรก โดยคนเลี้ยงแกะในแถบเทือกเขาคอเคซัส (Caucasus) มานานกว่า 1,500 ปี ซึ่งเล่ากันว่าพระเจ้าได้มอบของขวัญให้กับคนเลี้ยงแกะในรูปของเม็ดคีเฟอร์ หลังจากนั้นผู้นำศาสนาก็ได้สอนวิธีใช้คีเฟอร์ให้กับคนเลี้ยงแกะ พร้อมบอกถึงสรรพคุณทางยา

นอกจากสรรพคุณทางยาแล้ว ข้อดีของคีเฟอร์คือช่วยยืดอายุของนมให้อยู่ได้นานขึ้น เพราะในอดีตนมจะเสียได้ง่ายมาก เนื่องจากสมัยนั้นยังไม่มีตู้เย็นหรือเครื่องมือในการถนอมอาหาร จึงใช้วิธีการหมักช่วยในการเก็บรักษานมเอาไว้

เม็ดคีเฟอร์และวิธีการทำคีเฟอร์ถูกเก็บเป็นความลับ โดยผู้คนในเทือกเขาคอเคซัสมาหลายชั่วอายุคน เนื่องจากพวกเขาเชื่อว่าประโยชน์ของคีเฟอร์จะลดลงหากความลับของการทำคีเฟอร์ถูกแบ่งปันให้ผู้คนในภูมิภาคอื่น ๆ รู้จัก

การเผยแพร่สู่โลกตะวันตก: บทบาทของ Elie Metchnikoff

จนกระทั่งช่วงต้นศตวรรษที่ 19 Elie Metchnikoff นักวิทยาศาสตร์ชาวรัสเซีย เริ่มสังเกตเห็นว่าผู้คนในภูมิภาคคอเคซัสมีอายุยืนยาว เพราะพวกเขาดื่มคีเฟอร์เป็นประจำ ในภายหลังเขาจึงเริ่มทำการศึกษาและวิจัยอย่างจริงจัง จึงรู้ว่าแบคทีเรียกรดแลคติกในคีเฟอร์สามารถช่วยส่งเสริมสุขภาพของลำไส้และเพิ่มระบบภูมิคุ้มกันให้กับร่างกาย ซึ่งนำไปสู่การมีชีวิตที่ยืนยาวและมีสุขภาพที่ดีขึ้น ด้วยเหตุนี้เองเขาจึงเป็นคนแรกที่ทำให้เครื่องดื่มชนิดนี้กลายเป็นที่นิยมในโลกตะวันตก ซึ่งได้รับความนิยมอย่างรวดเร็วในกลุ่มผู้รักสุขภาพ

ลักษณะเฉพาะและคุณประโยชน์หลากหลายของคีเฟอร์

คีเฟอร์ประกอบไปด้วยจุลินทรีย์ 2 ชนิด ได้แก่ ยีสต์และแบคทีเรียแลคติกที่อยู่ร่วมกันแบบพึ่งพาอาศัย โดยจะยึดเกาะกันด้วยสารที่มีลักษณะเป็นเมือกเหนียวจนเกิดการก่อตัวขึ้นมาเป็นรูปร่างคล้ายดอกกะหล่ำ มีตั้งแต่สีขาวไปจนถึงสีเหลืองอ่อน

โดยทั่วไปเม็ดคีเฟอร์จะนิยมเลี้ยงในน้ำนม ซึ่งอาจเป็นนมวัว นมแพะ นมแกะ หรือนมอูฐก็ได้ เพราะมีสารอาหารที่เหมาะสมทำให้เม็ดคีเฟอร์เจริญเติบโตได้ดี จนทำให้นมที่มีลักษณะข้นเป็นครีมคล้ายโยเกิร์ต เนื้อละเอียด มีความสด รสเปรี้ยว

ทุกวันนี้คีเฟอร์ยังคงได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายทั่วโลก ด้วยคุณประโยชน์นานัปการที่ดีต่อสุขภาพ มักถูกขนานนามว่าเป็นทางเลือกที่เหนือกว่าโยเกิร์ต เนื่องจากมีแบคทีเรียและยีสต์ที่มีประโยชน์หลากหลายสายพันธุ์มากกว่า อุดมไปด้วยสารอาหารมากมายประกอบไปด้วยแคลเซียม แมกนีเซียม วิตามินบี 12 และวิตามิน K2 ในปริมาณสูง รวมทั้งแร่ธาตุอื่น ๆ

การดื่มคีเฟอร์เป็นประจำจะช่วยทำให้ระบบย่อยอาหารทำงานได้ดีขึ้น เพราะว่าในคีเฟอร์มีโพรไบโอติกส์อยู่ ซึ่งโพรไบโอติกส์นั้นช่วยปรับสมดุลในลำไส้และระบบย่อยอาหาร ช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดโรคกระดูกพรุน ดีต่อผู้ที่แพ้แลคโตส เพราะนมวัวที่ผ่านการหมักมาแล้วจะมีสารอาหารเปลี่ยนจากน้ำตาลแลคโตสเป็นกรดแลคติก ดังนั้นคีเฟอร์จึงมีน้ำตาลแลคโตสต่ำ เมื่อเทียบกับการดื่มนมวัวปกติ